تفاوت مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره چیست؟

زمان مطالعه: ۵ دقیقه

به‌روزرسانی مطلب توسط‌

• الهام طراحی مفرد
• در تاریخ ۲۰ مهر ۱۴۰۱

تفاوت مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره اولین سوالی است که به هنگام شنیدن شرکت‌ها ذهن هر کسی را به خود مشغول می‌کند و دیده شده است که بسیاری از افراد اشتباها این دو سمت را به‌جای هم بکار می‌برند.
ما در این مطلب به تفاوت­‌ مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره با توجه به برخی از مقررات و قوانین و وظایف و ویژگی­‌های این دو نهاد خواهیم پرداخت.

برای خواندن سریع هر بخش، روی عنوان آن کلیک کنید

• ۱) مدیر عامل کیست؟
• ۲) مدیر عامل چه وظایفی دارد؟
• ۳) مدیرعامل چگونه انتخاب می شود؟
• ۴) رئیس هیئت مدیره چه کسی است؟
• ۵) رئیس هیئت مدیره چه وظایفی دارد؟

[ مشاهده بیشتر ]

مدیر عامل کیست؟

مدیرعامل یا (Chief Executive Officer (CEO بالاترین مدیر اجرایی در یک شرکت است که مسئولیت‌های اصلی‌اش توسعه و پیاده‌سازی استراتژی‌های سطح بالا، تصمیم‌گیری‌های اصلی شرکت، مدیریت کل عملیات و منابع شرکت و عمل کردن به‌عنوان نقطه اصلی ارتباط بین هیئت مدیره و عملیات شرکت است. مدیر عامل اغلب سمتی در هیئت مدیره دارد و در بعضی مواقع رئیس هیئت مدیره و مدیر عامل یک نفر هستند.

مدیر عامل شرکت در حدود اختیاراتی که توسط هیئت مدیره به او تفویض شده است، نماینده شرکت محسوب شده و حق امضاء دارد.

از آنجایی که داشتن مدیر عامل برای شرکت سهامی عام یا خاص، الزامی است می‌توانید همین الان برای دانلود نمونه قرارداد مدیر عامل اقدام کنید تا از وجود یک رابطه حرفه‌ای در شرکت خود مطمئن شوید.

مدیر عامل چه وظایفی دارد؟

وظایف مدیر عامل از شرکتی به شرکت دیگر و بسته به اندازه و سازمان، متفاوت خواهد بود. در شرکت‌های کوچک‌تر، مدیرعامل اغلب نقش بیشتری در شرکت خواهد داشت، تصمیمات تجاری زیادی می‌گیرد، حتی در سطوح پایین‌تر مثل استخدام کارمندان نیز نقش دارد؛ اما در شرکت‌های بزرگ‌تر اغلب فقط با استراتژی سطح بالای شرکت سروکله می‌زند و مدیریت بخش‌های مختلف سازمان با سپردن سایر وظایف به مدیران و بخش‌ها انجام می‌گیرد.

از جمله وظایف مهم مدیرعامل در یک شرکت عبارتند از:

• ایجاد، برقراری ارتباط و اجرای چشم‌انداز شرکت، ماموریت و جهت‌دهی کلی به سازمان
• رهبری توسعه و پیاده سازی استراتژی‌های کلی سازمان
• نظارت بر عملیات کلی سازمان با توجه به جهت تعیین شده در برنامه های استراتژیک
• تعیین مسئولیت‌ها و اختیارات کارکنان و ابلاغ به آن‌ها.

مدیرعامل چگونه انتخاب می شود؟

مدیرعامل به عنوان نقطه اصلی ارتباط بین هیئت مدیره و کارکنان شرکت عمل می‌کند و توسط هیئت مدیره و سهامداران از بین اعضای هیئت مدیره یا خارج از آن تعیین می‌شود.

اگر از بین اعضای هیئت مدیره انتخاب شود مدت مدیریت عاملی او نباید از مدت عضویتش در هیئت مدیره بیشتر شود. نقش مدیرعامل از یک شرکت به شرکت دیگر متفاوت است و بستگی به اندازه، فرهنگ و ساختار شرکت دارد.

در شرکت‌های بزرگ، مدیرعامل معمولا با تصمیمات استراتژیک سطح بالا به‌عنوان کسی که مسئولیت جهت‌دهی کلی شرکت را بر عهده دارد، عمل می‌کند و در شرکت‌های کوچکتر، مدیرعاملان اغلب در فعالیت‌های روزانه دخیل هستند.

رئیس هیئت مدیره چه کسی است؟

رئیس هیئت مدیره یا (chairman) مدیری است که توسط هیئت مدیره شرکت انتخاب می‌شود و مدیریت و ریاست بر جلسات هیئت مدیره را برعهده دارد. از اختیارات رئیس هیئت مدیره این است که اطمینان حاصل کند که جلسات به‌درستی و بانظم و مطابق دستور برگزار ‌شوند و در جهت رسیدن به یک توافق عام در تصمیم‌گیری‌های هیئت مدیره فعالیت می‌کند. این جایگاه، با جایگاه مدیرعامل شرکت تفاوت دارد و می‌تواند غیراجرایی (پاره وقت) و یا اجرایی (تمام وقت) باشد.

رئیس هیئت مدیره چه وظایفی دارد؟

در بعضی شرکت‌ها، نقش‌های رییس هیئت مدیره و مدیرعامل ترکیب‌ شده‌اند. در شرکت‌هایی که شفافیت و مسئولیت‌پذیری پایین‌تری دارند، مسائل مربوط به جلوگیری از فساد و نظارت بر عملکرد مدیران در نظر گرفته نمی‌شود و دو جایگاه متفاوت با عملکردهای کاری مجزا در اختیار یک فرد قرار می‌گیرد و زمینه ایجاد فساد و تخلفات مالی و اجرایی ایجاد می‌شود.

وظیفه اصلی رئیس هیئت مدیره، مدیریت و رهبری هیئت مدیره است.

عمده وظایف رئیس هیئت مدیره عبارت است از:
الف- دعوت هیئت مدیره برای تشکیل جلسه
ب- ریاست هیئت مدیره
ج- دعوت مجمع عمومی به نمایندگی از هیئت مدیره
د- ریاست مجامع عمومی به عنوان رئیس هیئت رئیسه.

هیئت مدیره از چه کسانی تشکیل می‌شوند؟

هر شرکت سهامی به وسیله یک عده اشخاص صاحب سهم اداره می شود که قانون، عنوان هیئت مدیره را به آنان داده است. افراد این هیئت مدیره هر یک نماینده شرکت هستند یعنی از طرف شرکت به عنوان نماینده منتخب شده‌اند که در امور جاری شرکت اقدام نمایند. یک شخص می‌تواند در عین حال رئیس یا عضو هیات مدیره چندین سازمان نیز باشد.
در صورتیکه مدیر عامل سه چهارم رای حاضرین در مجمع عمومی را در مورد اینکه رئیس هیئت مدیره همان سازمان باشد کسب نماید می‌تواند تصدی آن پست را نیز بر عهده گیرد و این موضوع الزامی است که هر سازمان دارای مدیر عامل باشد.

در مورد نقش هیئت مدیره و لزوم ایجاد این نهاد باید گفت که شرکت سهامی به وسیله­‌ هیئت مدیره‌ای که از بین صاحبان سهام انتخاب شده و کلا یا بعضا قابل عزل می‌­باشند اداره خواهد شد.

هیئت مدیره باید با مدیر عامل منتخب، حتما قرارداد استخدامی منعقد نماید و بلافاصله باید نام و مشخصات و حدود اختیارات مدیر عامل را با ارسال نسخه‌ای از صورتجلسه هیات مدیره حاکی از انتخاب وی، به مرجع ثبت اعلام کند، تا پس از ثبت، در روزنامه رسمی آگهی شود. قرارداد خدمات مدیر عامل یکی از انواع قرارداد حقوقی است که محدوده اختیارات و وظایف مدیرعامل را مشخص می‌کند.

تفاوت مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره

برای شروع به توضیح تفاوت مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره می‌توان گفت هیات مدیره موقعیتی دائمی‌­تر و بلند مدت‌تر و ساختاری منسجم‌­تر نسبت به هیات رئیسه دارد. از این جهت که هیات مدیره در یک جلسه و به موجب صورت‌جلسه و تصمیم اتخاذشده انتخاب و به مدت دو سال فعالیت می­‌نماید ولی هیات رئیسه بنا به نیاز و در جلسات مشخص تشکیل شده و پس از خاتمه‌­ی ماموریت طبیعتا منحل خواهند شد.
از آنجا که شرکت‌ها توسط مدیرانی اداره می‌شوند که مسئول حفظ حقوق مالی و غیرمالی سهامداران، صاحبان سرمایه و اشخاص ثالث هستند درکنار مسئولیت‌های مدنی و کیفری مدیران و هیئت مدیره باید از تفاوت‌ مسئولیت آنها اطلاع داشت.

از جمله دیگر تفاوت مسئولیت‌ها موارد زیر را شامل می‌شود:

تفاوت در وظایف هیئت مدیره و هیئت رئیسه

وظایف هیئت مدیره:

• اتخاذ تصمیمات عملی
• اتخاذ سیاست‌های عملی
• اطلاع رسانی از روند اجرای سیاست‌ها به هیئت رئیسه
• ارائه توصیه‌ها و پیشنهادات مستند به هیئت رئیسه
• هیات مدیره می‌تواند بیش از یک مدیر عامل برای شرکت انتخاب کند. مدیر عامل را می‌توان از بین اعضای هیات مدیره یا سهامداران شرکت یا خروج از آن انتخاب کرد.

وظایف هیئت رئیسه:

• تایید سیاست‌های کلان شرکت
• تصمیم‌گیری در مورد اهداف و سیاست‌های اصلی شرکت و اتخاذ آن
• پیش‌بینی عملکرد شرکت
• به عنوان یک حامی و پشتیبان خارجی عمل کردن

از دیگر تفاوت‌های مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره این است از وظایف مهم هیئت مدیره انتخاب شخص مناسب به عنوان مدیر عامل می‌باشد و این انتخاب باید در جلسه رسمی هیات مدیره به عمل آید درحالی که مدیر عامل تنها وظیفه نظارت بر پروژه‌های شرکت و جهت دادن به فعالیت‌های شرکت را دارد.

مدت مدیریت اعضای هیات مدیره ۲ سال می­‌باشد و وظایفی از قبیل اداره امور کلی شرکت، ارائه گزارش­‌های مالی، انجام معاملات، دعوت از سهام‌­داران برای جلسات مجمع را بر عهده دارند و این در حالی است که موضوع فعالیت اعضای هیات رئیسه تنها محدود به جلسه و دستور آن خواهد بود.

مدیر عامل می‌تواند در جلسات هیات مدیره بدون حق رای، شرکت کند. در صورتی که از طرف رئیس هیئت مدیره اجازه داشته باشد، نیز در صورت لزوم در مواقع اضطراری، می‌تواند هیئت مدیره را برای تشکیل جلسه دعوت نماید.

اهمیت نقش قرارداد در رسمیت دادن به وظایف مدیران

بعد از آشنایی یا تفاوت مدیرعامل و رئیس هیئت مدیره باید بگوییم در هر شرکت تجاری، مدیران از ارکان اصلی آن شرکت به حساب می­‌آید چرا که علاوه بر داشتن مسئولیت‌­های مدیریتی از دیدگاه حقوقی نیز دارای مسئولیت­‌های متعدد است.

از آنجایی که شرکت نیازمند خدمات شخصی به عنوان مدیرعامل شرکت می‌باشد، حدود وظایف و نقش مدیرعامل بایستی در قالب یک قرارداد کامل و قانونی تعیین شود. در این نوع از قرارداد کاری درصورتی که شرکتی بخواهد از خدمات تخصصی مدیرعامل در مجموعه خود استفاده نماید بر اساس ضوابط و مقررات و به موجب حکم یا قرارداد در مجموعه، آن شخص به عنوان مدیرعامل به خدمت پذیرفته می‌شود.
از مهم‌ترین و حرفه‌ای ‌ترین اقداماتی که باید در ابتدای تاسیس شرکت انجام دهید این است که با دانلود قرارداد خدمات مدیر عامل حقوق و وظایف مدیرعامل را مشخص کنید.

سوالات متداول

آیا وجود سمت مدیرعامل در شرکت ها ضروری است؟

بله؛ داشتن مدیر عامل برای شرکت سهامی عام یا خاص، الزامی است.

هیئت مدیره به کدام اشخاص شرکت گفته می‌شود؟

هر شرکت سهامی به وسیله یک عده اشخاص صاحب سهم اداره می شود که قانون، عنوان هیئت مدیره را به آنان داده است.

تعریف مدیر عامل

مدیر عامل هر کسب‌و‌کاری از ارکان و مهره‌های اصلی آن شرکت به حساب می‌آید چرا که علاوه بر داشتن وظایف و مسئولیت‌های مدیریتی از دیدگاه حقوقی نیز دارای مسئولیت‌های متعدد است. مدیر عامل از بین اعضای هیئت مدیره و یا سایر افراد و به انتخاب هیئت مدیره انتخاب می‌شود و اگر از بین اعضای هیئت مدیره انتخاب شود مدت مدیریت عاملی او نباید از مدت عضویتش در هیئت مدیره بیشتر شود.

قرارداد خدمت مدیران چه کاربردی دارد؟

در این قرارداد در صورتی که شرکتی بخواهد از خدمات تخصصی شخصی در قالب مدیر عامل یک مجموعه استفاده نماید بر اساس ضوابط و مقررات و به موجب حکم یا قرارداد در یک مجموعه، آن شخص به عنوان مدیر عامل به خدمت پذیرفته می‌شود.

آیا این قرارداد همانند قراردادهایی که با سایر کارمندان شرکت بسته می‌شود قرارداد کار است و باید تابع قانون کار باشد؟

نظر وزارت کار، تعاون و رفاه اجتماعی در رابطه با این قرارداد این بوده که قرارداد مذکور تابع قانون کار نبوده و در واقع قرارداد مذکور اصلاً قرارداد کار نیست و رابطه بین مدیر عامل و شرکت تجاری را نیز می‌توان همان رابطه موکل و وکیل تلقی کرد.

در واقع رابطه میان مدیرعامل و شرکت تجاری رابطه کارگری و کارفرمایی موضوع قانون کار نبوده و مسئولیت وی در مقابل شرکت همان مسئولیت وکیل در مقابل موکل می‌باشد

مشابهت‌های قرارداد وکالت و رابطه حقوقی مدیر عامل و شرکت تجاری:

- عقد وکالت ممکن است مجانی باشد یا با اجرت (ماده 659 قانون مدنی) و انجام وظیفه مدیر عامل نیز ممکن است مجانی باشد و یا در برابر دریافت اجرت باشد.

- در عقد وکالت یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می‌نماید (ماده 656 قانون مدنی). ماده 125 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت نیز مدیرعامل را نماینده شرکت و دارای حق امضاء از طرف شرکت اعلام می‌دارد.

- موکل می‌تواند هر وقت بخواهد وکیل را عزل کند ( ماده 679 قانون مدنی). در مورد مدیرعامل نیز تبصره ماده 124 لایحه قانونی اصلاح قسمتی از قانون تجارت اختیار عزل مدیرعامل را به هیأت مدیره شرکت داده است.

مفاد قرارداد خدمت مدیرعامل (مدیران) چیست؟

- ترسیم انتصاب مدیر عامل و موافقت وی با قبول سمت؛

- شرایط انتصاب؛

- مدت زمان (دوره) انتصاب مدیر عامل در سمت؛

- تعهدات مدیر عامل؛

- حق‌الزحمه مدیر عامل؛

- مزایایی مدیر عامل؛

- محرمانگی و عدم رقابت؛

- قانون حاکم و حل و فصل اختلافات؛

با چه نام‌هایی این قرارداد شناخته می‌شود؟

- قرارداد خدمت مدیران

- قرارداد خدمت مدیر عامل

مسئولیت مدنی و کیفری مدیران و اعضای هیئت مدیره چیست؟

زمان مطالعه: ۹ دقیقه

به‌روزرسانی مطلب توسط‌

• مهرنوش فتاحی
• در تاریخ ۰۹ مهر ۱۴۰۱

شرکت‌ها توسط مدیرانی اداره می‌شوند که مسئول حفظ حقوق سهامداران، صاحبان سرمایه و اشخاص ثالث هستند. این مسئولیت‌ها گاه ناشی از قرارداد و گاه قهری و قانونی هستند. آگاهی از مسئولیت اعضای هیئت مدیره می‌تواند در ارتقا و افزایش میزان فعالیت و موفقیت شرکت به خصوص در زمینه‌های تولید، ایجاد اشتغال و بازار سرمایه مفید و موثر واقع شود.
در این نوشتار ما در صدد هستیم به مسئولیت مدنی و کیفری مدیران شرکت‌ها و هم‌چنین به مسئولیت حقوقی شرکت‌ها به عنوان شخص حقوقی بپردازیم.

برای خواندن سریع هر بخش، روی عنوان آن کلیک کنید

• ۱) مسئولیت اعضای هیئت مدیره در شرکت‌های سهامی
• ۲) مسئولیت مدنی چیست؟
• ۳) مسئولیت مدنی مدیران و اعضای هیئت مدیره
• ۴) انواع مسئولیت مدنی مدیرعامل
• ۵) تخلف مدیران از قانون، اساسنامه و مصوبات مجمع عمومی

[ مشاهده بیشتر ]

مسئولیت اعضای هیئت مدیره در شرکت‌های سهامی

براساس قانون تجارت، شرکت سهامی توسط هیئت‌مدیره منتخب مجمع عمومی اداره می‌شود. هیئت‌مدیره با رعایت قوانین و مقررات جاری کشور، اساسنامه شرکت و مصوبات مجمع عمومی صاحبان سهام، شرکت را اداره می‌کند.

اعضاء هیئت‌مدیره در برابر هرگونه قصور و سهل‌انگاری خویش و دیگر اعضاء، که منجر به ورود خسارت به شرکت شود، به‌صورت فردی و گروهی در مقابل سهامداران و اشخاص ثالث مسئول هستند. برای سنجش مسئولیت مدیران تعیین حدود مسئولیت و مبانی مسئولیت ایشان وضع مقررات کامل و شفاف، امری ضروری است.

هیئت‌مدیره برای اداره کردن و رسیدگی امور عادی شرکت، خرید و فروش، اجازه محل، استخدام کارمند جدید، طرح دعوی، دفاع از حقوق شرکت، امضاء اوراق و اسناد و امثال اینها دارای اختیارات لازم هستند.

مسئولیت مدنی چیست؟

مسئولیت حقوقی به دو نوع مدنی و کیفری تقسیم می‌گردد. هرگاه شخصی به دیگری ضرر مادی یا معنوی وارد نماید ملزم به جبران خسارت ناشی از عمل خود می‌باشد که به آن مسئولیت مدنی می‌گویند و براساس قواعد مسئولیت مدنی هر کس به دیگری زیان برساند بایستی آن را جبران کند.

مسئولیت مدنی مدیران و اعضای هیئت مدیره

به‌دلیل وضعیت خاص مدیران و وظایف و اختیارات وسیعی که در زمینه اداره شرکت دارند و همچنین به‌منظور حفظ منافع و حقوق اشخاص ثالث طرف معامله با شرکت، قانونگذار برای مسئولیت مدیران از محدوده قواعد عمومی فراتر رفته و به مقتضای اهمیت اعمال ایشان مسئولیت وسیع‌تری را برای مدیران قائل شده است. اقدامات زیانبار یا خودداری از اقدامات لازم در مواردی که شاهد ورود خسارت به شرکت باشد (فعل و ترک فعل)، می‌تواند برای مدیران مسئولیت حقوقی در پی داشته باشد.
در شروع مبحث مسئولیت مدنی و کیفری مدیران باید بگوییم مسئولیت مدیران و مدیرعامل شرکت، مسئولیتی مبتنی بر خطاست. بنابراین برای آن‌که مدیر یا مدیرعامل مسئول تلقی شوند باید هنگام انجام دادن وظایف خود مرتکب خطا شده باشند و این خطا موجب ضرر شده باشد. امری که در عمل تشخیص آن دشوار است، طبق قواعد عام نیز اثبات خطای مدیر و این‌که بین خطای مزبور و ضرر وارد شده رابطه علیت وجود دارد با مدعی ضرر است. ضمانت اجرای مسئولیت مدنی الزام به انجام تعهد و جبران خسارت می‌باشد.

یک مدیر از مسئولیت در مقابل تخلفات اعضاء دیگر مصون نخواهد ماند. مگر آنکه در موقع تصمیم‌گیری نظر مخالف خود را در موقع تنظیم صورتجلسه کتباً اعلام و در صورت ضرورت به مجمع عمومی اطلاع داده و حتی در صورت لزوم به مراجع قضائی نیز اعلام نماید.

برای اطلاع بیشتر درباره تفاوت مسئولیت‌های مدیر عامل و رئیس هیئت مدیره می‌توانید به مجله حقوقی وینداد مراجعه کنید.

انواع مسئولیت مدنی مدیرعامل

مسئولیت مدنی بر دو قسم است:

۱- مسئولیت عادی مدیرعامل

به دو شکل است:

• انفرادی
• مشترک

در این نوع از مسئولیت دادگاه سهم هر یک از مدیران و مدیرعامل را که باهم مرتکب تخلف شده‌اند در ورود خسارت و جبران آن معین می‌کند و هر کدام از آنان به پرداخت قسمتی از خسارت محکوم می‌شوند.

مطابق ماده ۱۴۲ قانون تجارت:

مدیران و مدیر عامل شرکت در مقابل شرکت و اشخاص ثالث نسبت به تخلف از مقررات قانونی یا اساسنامه شرکت و یا مصوبات‌ مجمع عمومی بر حسب مورد منفرداً یا مشترکاً مسئول می‌باشند و دادگاه حدود مسئولیت هر یک را برای جبران خسارت تعیین خواهد نمود.

۲- مسئولیت تضامنی مدیرعامل

در قانون تجارت مسئولیت تضامنی استثنا محسوب می‌شود و اصل بر مسئولیت تضامنی نیست و تنها زمانی کاربرد دارد که یا قانون بدان تصریح کرده باشد و یا براساس توافق خصوصی افراد این نوع از مسئولیت پیش‌بینی شود. در مسئولیت تضامنی هر کدام از متخلفان به پرداخت تمام خسارت محکوم می‌شوند و این مورد تفاوت میان مسئولیت مشترک و تضامنی می‌باشد.

به عنوان مثال در مورد توافق خصوصی می‌توان به وام قابل تبدیل به سهام اشاره کرد که در آن بندی وجود دارد مبنی بر آن‌که تمامی سهام‌داران و وام گیرنده متضامنا در برابر وام دهنده مسئول هستند. این یک توافق محسوب می‌شود و افراد خود در مورد آن به نتیجه می‌رسند.

در مورد مواردی که قانون به آن‌ها تصریح کرده باشد می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

در صورتی که شرکت ورشکسته شود یا بعد از انحلال معلوم شود که دارایی شرکت برای تادیه دیون آن کافی نیست، دادگاه صلاحیت‌دار می‌تواند به تقاضای هر ذی‌نفع هر یک از مدیران و یا مدیر عاملی را که ورشکستگی شرکت یا کافی نبودن دارایی شرکت به نحوی از انحا معلول تخلفات او بوده است منفردا یا متضامنا به تادیه آن قسمت از دیونی که پرداخت آن از دارایی شرکت ممکن نیست محکوم نماید.

تخلف مدیران از قانون، اساسنامه و مصوبات مجمع عمومی

مدیران در صورت تخلف از قانون، اساسنامه و مصوبات مجمع عمومی مسئول هستند و امکان طرح دعوی علیه مدیران شرکت تجاری و غیرتجاری وجود دارد. در ادامه این متن برخی از تخلفات مدیران به‌طور اجمال بیان شده است:

الف) تخلف مدیران از قانون

۱) صدور ورقه سهام قبل از ثبت شرکت
۲) عدم تشکیل جلسات هیئت‌مدیره طبق اساسنامه
۳) اخذ وام و اعتبار و انجام معاملات نظیر معاملات شرکت
۴) تخلف از طرز اداره شرکت
۵) عدم تعیین مدیرعامل
۶) اندوخته نکردن یک سهم از سود خالص شرکت
۷) عدم دعوت از مجامع عمومی
۸) عدم ارائه گزارش به بازرسان

ب) تخلف از اساسنامه

در تدوین اساسنامه باید حدود مقرر در قانون تجارت رعایت شود. برخی موارد که باید جزئیات آن در اساسنامه ذکر شود و در فرآیند اداره رعایت شود، به‌شرح زیر است:

۱) نحوه، صدور مجوز انتشار اوراق قرضه
۲) مدت مأموریت مدیران و انتصاب اعضاء جدید
۳) حد نصاب رسمیت اعضاء هیئت‌مدیره
۴) تعداد حداقل سهام مدیران و وثیقه قرار دادن آن نزد شرکت
۵) مقررات پرداخت پاداش به اعضاء هیئت‌مدیره
۶) نحوه دعوت از مجمع عمومی صاحبان سهام

مسئولیت کیفری چیست؟

به طور كلی الزام شخص به پاسخگويی در قبال تعرض به ديگران، خواه به جهت حمايت از حقوق فردی صورت گيرد و خواه به منظور دفاع از جامعه، تحت عنوان «مسئوليت كيفری» يا «مسئوليت جزايی» مطرح می‌شود. با اين وجود، در هيچ يک از قوانين جزايی چه در گذشته و چه در حال حاضر، ماهيت حقوقی و تعريف مسئوليت كيفری به طور مشخص بيان نشده است.

مسئوليت كيفری نوعی الزام شخصی به پاسخگويی آثار و نتايج نامطلوب پديده جزايی يا جرم است.

مسئولیت کیفری مدیر عامل و مدیران در شرکت های سهامی

انواع مسئولیت اعضای هیئت مدیره می‌تواند مدنی باشد یا کیفری. در مسئولیت کیفری اصل بر شخصی بودن مجازات است و نمی‌توان هیچ کس را به جای شخصی که مرتکب جرمی شده است مجازات کرد. مدیران و مدیر عامل شرکت در انجام وظایف خود ممکن است مرتکب اعمالی شوند که در قانون مجازات اسلامی نیز پیش‌بینی شده باشد. نظیر کلاهبرداری.

در موارد دیگری قانون‌گذار به دلیل کافی نبودن مجازات‌های پیش‌بینی‌شده در قانون تجارت، بخشی تحت عنوان مقررات جزایی پیش‌بینی کرده و در این بخش جرم‌انگاری صورت گرفته و مجازات آن پیش‌بینی شده است. در این میان به برخی از مهم‌ترین آن‌ها اشاره می‌شود:

• اشخاص زیر به حبس تادیبی از یک سال تا سه سال محکوم خواهند شد:
  • رئیس و اعضای هیئت مدیره و مدیر عامل شرکت که اموال یا اعتبارات شرکت را برخلاف منافع شرکت و برای مقاصد شخصی یا برای شرکت یا موسسه دیگری که خود به طور مستقیم یا غیر مستقیم در آن ذی‌نفع می‌باشند، مورد استفاده قرار دهند.
  • رئیس و اعضای هیئت مدیره یا مدیرعامل شرکت که با سوءنیت از اختیارات خود برخلاف منافع شرکت برای منافع شخصی یا به خاطر شرکت یا موسسه دیگری که خود به صورت مستقیم یا غیر مستقیم در آن ذی‌نفع می‌باشند، استفاده کنند.
• رئیس و اعضای هیئت مدیره هر شرکت سهامی که در صورت از میان رفتن بیش از نصف سرمایه شرکت بر اثر زیان‌های وارده حداکثر تا دو ماه مجمع عمومی صاحبان سهام را دعوت ننماید تا موضوع انحلال یا بقای شرکت مورد شور و رای واقع شود و حداکثر تا یک ماه نسبت به ثبت و آگهی تصمیم مجمع مذکور اقدام ننماید، به حبس از دو ماه تا شش ماه یا به جزای نقدی از ده هزار ریال تا یکصد هزار ریال یا به هر دو مجارات محکوم خواهند شد.
• هر کس با وجود منع قانونی (مدیران و مدیرعامل شرکت، نزدیکان مدیر و مدیرعامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم، محجورین، ورشکستگان و افراد محکوم به مجازات براساس حکم دادگاه) عالما سمت بازرسی را در شرکت سهامی بپذیرد و به آن عمل کند به حبس تادیبی از دو ماه تا شش ماه یا به جزای نقدی از بیست هزار تا یکصد هزار ریال یا به هر دو مجازارت محکوم خواهد شد.

نکات مهم مسئولیت مدیران در قانون تجارت

موارد دیگر در مسئولیت اعضای هیئت مدیره به صورت خلاصه عبارتند از:

۱- عدم مطالبه به موقع قسمت پرداخت نشده مبلغ اسمی سهام شرکت یا عدم دعوت مجمع عمومی فوق العاده برای تقلیل سرمایه شرکت تا میزان مبلغ پرداخت شده.

۲- تنظیم نکردن صورت حاضران در مجمع عمومی مطابق ماده ۹۹ لایحه مذکور.

۳- دعوت نکردن مجمع عمومی صاحبان سهام، عامداً، در هر موقع که انتخاب بازرسان شرکت باید انجام پذیرد، یا دعوت نکردن بازرسان شرکت به مجامع عمومی صاحبان سهام.

۴- اخلال عمدی در انجام وظایف بازرسان شرکت.

۵- صدور و انتشار سهام یا قطعات سهام جدید قبل از به ثبت رسیدن افزایش سرمایه، یا در صورتی که ثبت افزایش سرمایه مزورانه یا بدون رعایت تشریفات لازم انجام شده باشد.

۶- سلب حق تقدم صاحبان سهام نسبت به پذیره نویسی و خرید سهام جدید، به استثنای مواردی که در لایحه قانونی ۱۳۴۷ پیش‌بینی شده است.

۷- رعایت نکردن حقوق دارندگان اوراق قرضه قابل تعویض با سهام شرکت و انتشار اوراق قرضه جدید قابل تعویض یا قابل تبدیل به سهام.

۸- دادن اطلاعات نادرست عالماً به مجمع عمومی برای سلب حق تقدم از صاحبان سهام نسبت به پذیره نویسی سهام جدید.

۹- رعایت نکردن مقررات مندرج در ماده ۲۶۲ در مورد کاهش سرمایه شرکت

قانون مبارزه با پولشویی

مسئولیت هیئت مدیره شرکت سهامی خاص یا عام این است که به قانون مبارزه با پولشویی نیز بسیار توجه کنند. در ماده ۵ آن اشاره شده است که کلیه اشخاص حقوقی می‌بایست آیین‌نامه‌های مصوب هیئت وزیران را در اجرای این قانون به اجرا بگذارند و در این موارد موظفند موارد ذیل را در نظر داشته باشند:

– احراز هویت ارباب رجوع یا وکیل و نماینده قانونی آن‌ها

– ارئه اطلاعات، اسناد و مدارک مرتبط با این قانون به شورای عالی مبارزه با پولشویی

– نگهداری سوابق مربوط به معاملات، حساب‌ها و شناسایی ارباب رجوع در مدت مقرر

مسئولیت کیفری مدیران شرکت با مسئولیت محدود

۲ دسته مسئولیت کیفری برای مدیران شرکت با مسئولیت محدود وجود دارد. مسئولیت کیفری که از مقررات جزایی مختلف به جز قانون تجارت ناشی شده باشد و مسئولیت‌هایی که در قانون تجارت یافت می‌شود.

مسئولیت کیفری مدیر عامل خارج از قانون تجارت

حاکمیت اصل مسلم قانونی بودن جرم و مجازات می‌گوید، هیچ گونه اتهامی را نمی‌توان متوجه مدیران نمود، مگر آنکه به موجب قانون قبلاَ تعریف و ایجاد شده باشند. بر همین اساس، در قوانین گوناگون و به ویژه قانون مجازات اسلامی، جرایم بسیاری وضع شده اند که دربردارنده همه اشخاص از جمله مدیران شرکت اند. این گونه جرایم ارتباطی به حرفه و جایگاه اجتماعی اشخاص موضوع آن ندارد و هر کس که مرتکب عمل ممنوعه گردد، مشمول مجازات مقرر در قانون خواهد شد. برای مثال، بزه جعل و یا استفاده از سند مجعول بدون توجه به سمت و موقعیت مرتکب آن، به نحو یکسان موجب تحمیل مجازات کیفری بر فاعل آن خواهد شد.

مسئولیت کیفری مدیر عامل به موجب قانون تجارت

تنها ماده ناظر بر مسئولیت کیفری مرتبط با مدیران شرکت با مسئولیت محدود، ماده ۱۱۵ است که اشخاص گوناگون از جمله مدیران را در برمی‌گیرد. ماده مزبور در سه بخش، مسئولیت‌های کیفری را برشمرده است. در صدر ماده ۱۱۵، موارد مذکور از مصادیق کلاهبرداری تلقی و انجام دهنده آن اعمال، کلاهبرداری دانسته شده است. به موجب این ماده این اشخاص کلاهبردار محسوب می‌شوند:

۱) موسسین و مدیرانی که برخلاف واقع پرداخت تمام سهم الشرکه نقدی و تقدیم و تسلیم سهم الشرکه غیرنقدی را در اوراق و اسنادی که باید برای ثبت شرکت بدهند اظهار کرده باشند.

۲) مدیرانی که با نبودن صورت دارایی یا به استناد صورت دارایی مزور منافع موهومی را بین شرکا تقسیم کنند.

برای تحقق هر یک از دو بزه دو شرط باید فراهم شود. نخستین شرط نبود صورت دارایی (ترازنامه و یا صورت‌های مالی) یا وجود صورت دارایی مخدوش و غیرواقعی و دومین شرط توزیع سود مرهوم با وصف نبود صورت دارایی یا بر مبنای صورت دارایی ساختگی است.

مسئولیت مدیرعامل و هیئت مدیره در شرکت تعاونی

مسئولیت هیئت مدیره در مقابل شرکت، مسئولیت وکیل است در مقابل موکل. وجه تشابه وکیل با هیئت مدیره شرکت تعاونی، در نمایندگی آن ها و به تبع آن، در امانی بودن ید آن هاست. منتها نمایندگی وکیل ناشی از عقد وکالتی است که بین وی و موکل منعقد می‌شود. نمایندگی هیئت مدیره، مربوط به اختیارات و وظایفی است که قانون در اثر انتخاب شدن برای مدیریت و اداره امور شرکت تعاونی، بر عهده او گذاشته است.

مسئولیت هیئت مدیره شرکت تعاونی را در برابر شرکت تعاونی

هر گاه به شرکت تعاونی خسارتی وارد شود که ناشی از تقصیر هیئت مدیره باشد، وی باید آن را جبران کند. اعمال هیئت مدیره که موجب ضرر شرکت تعاونی می‌شود، ممکن است از نوع فعل یا ترک فعل باشد. یعنی هیئت مدیره اقدامی کند که از آن ضرری متوجه شرکت شود یا وظیفه‌ای که بر عهده دارد عمل نکند یا در آن اهمال ورزد و از این امر ضرری بر شرکت تعاونی وارد شود.

مسئولیت اعضای هیئت مدیره، بخصوص از لحاظ خودداری یا اهمال و غفلت در انجام وظایف و اعمال اختیارات و رعایت مصالح شرکت تعاونی، دامنه وسیعی پیدا می کند. به عنوان مثال هر گاه هیئت مدیره در معامله‌ای که برای شرکت تعاونی انجام می دهد، رعایت مقررات مربوط به معاملات را نکند و از این لحاظ شرکت متحمل ضرر شود، هیئت مدیره مسئول آن خواهد بود. زیرا رعایت ضوابط قانونی از وظایف هیئت مدیره است و رعایت نکردن آن، موجب مسئولیت وی خواهد بود هر چند به صورت اهمال و سهل انگاری باشد.

مسئولیت اعضای هیئت مدیره در زیان وارده به شرکت تعاونی مشترک است و تعیین میزان مسئولیت هر یک از آن ها بر عهده دادگاه است.

سخن پایانی در خصوص مسئولیت اعضای هیئت مدیره

در پایان لازم به ذکر است که موضوع مسئولیت مدنی و کیفری مدیران و مسئولیت اعضای هیئت مدیره یکی از موضوعات مهم در مقررات شرکت‌ها است. با این حال در بسیاری از موارد نسبت به آن غفلت صورت می‌گیرد. لذا در این باب اگر نیاز به راهنمایی داشتید، می‌توانید از مشاوره کارشناسان خبره حقوقی وینداد بهره‌مند شوید.

همچنین خدمات دعاوی تخصصی وینداد می‌تواند شما را در راستای دعاوی مرتبط با مسئولیت کیفری و مدنی مدیران یاری کند.

سوالات متداول

منظور از مسئولیت مدنی مدیر عامل چیست؟

در این نوع از مسئولیت دادگاه سهم هر یک از مدیران و مدیرعامل را که باهم مرتکب تخلف شده‌اند، در ورود خسارت و جبران آن معین می‌کند. سپس هر کدام از آنان به پرداخت قسمتی از خسارت محکوم می‌شوند.

مدیران شرکت با مسئولیت محدود چه وظایفی دارند؟

مدیران شرکت با مسئولیت محدود ۲ دسته مسئولیت دارند، خارج از قانون تجارت و به موجب قانون تجارت. در متن مقاله توضیح کاملی از این موارد داده‌ایم.

شیوه محاسبه آرا در انتخابات هیات مدیره و بازرسان قانونی

شیوه محاسبه آرا در انتخابات هیات مدیره و بازرسان قانونی

رای 1 رای 2 رای 3 رای 4 رای 5

در مجمع عمومی عادی، طبق مقررات آمره ماده 88 " لایحه " ، تعداد آرای هر رای دهنده در عدد مدیرانی که باید انتخاب شوند ضرب می شود و حق رای هر رای دهنده برابر حاصل ضرب مذکور خواهد بود. اگر در اساسنامه تعداد مدیرانی که باید انتخاب شوند پنج نفر عضو اصلی و دو نفر عضو علی البدل باشد تعداد آرا ضربدر عدد هفت و اگر انتخاب عضو علی البدل اختیاری باشد تعداد آرا ضربدر عدد پنج می شود.
در شرکت های سهامی خاص که تعداد سهام داران محدود است، پیش بینی رای لازم برای تصدی عضویت هیات مدیره ساده و نتیجه انتخابات روشن است ولی در شرکت های سهامی عام با توجه به پراکندگی سهام و غیرقابل پیش بینی بودن ائتلاف رای دهندگان، معمولاَ انتخاب اعضای هیات مدیره تکنیک ها و پیچیدگی های خاصی دارد که سهام داران و وکلای آنان باید به آن ها توجه کنند. از خرد کردن آرا و تقسیم آن به افراد بیشتر و همین طور به هدر دادن آرا با تخصیص عمده آرا به یک تفر باید پرهیز کنند.
معمولاَ با توجه به سرمایه شرکت و سابقه میزان و درصد حضور و مشارکت سهام داران در مجامع عمومی و تعداد مدیرانی که باید انتخاب شوند می توان تعداد آرایی را که هر کاندیدا برای عضویت لازم دارد تخمین زد. معمولاَ سهام داران اقلیت چنانچه ائتلاف کنند با توجه به ضرب آرا در تعداد مدیران قادر خواهند بود حداقل یک عضو هیات مدیره را انتخاب کنند.
بنابراین سهام داران اقلیت با داشتن یک عضو در هیات مدیره قادر به کسب اطلاع از فعالیت روزمره شرکت هستند. نکته اینجاست که بعد از انتخاب یک عضو در هیات مدیره توسط سهام داران اقلیت و ثبت صورت جلسه، در صورت اراده و خواست سهام داران عمده، این ویژگی از دست خواهد رفت.
به این ترتیب که سهام دار عمده که اکثریت هیات مدیره نیز منتخب او هستند، مجمع عمومی عادی را به طور فوق العاده با دستور جلسه عزل و انتخاب یک عضو هیات مدیره دعوت می کند و با عنایت به مفاد ماده 107 " لایحه " که هیچ موجب و دلیلی را برای عزل مدیر لازم ندانسته، بدولَ عزل مدیر را با نصف به علاوه یک آرا حاضر در جلسه تصویب و سپس موضوع کاندیداتوری مدیر منتخب خود را مطرح می کند.
چون در این مجمع انتخاب یک عضو هیات مدیره مطرح است ناچار آرای هر رای دهنده ضرب در عدد یک شده و قرار نیست تقسیم شود. در نتیجه کاندیدای معرفی شده توسط سهام دار عمده، آرای بیستری را از کاندیدای معرفی شده توسط سهام داران اقلیت به خود اختصاص خواهد داد و برای باقی مانده دوره تصدی، در واقع سهام دار عمده، عملاَ از طریق کلیه مدیران منتخب خود شرکت را اداره خواهد کرد و مدیر معرفی شده توسط طسهام داران اقلیت حذف خواهد شد.
چنانچه در انتخابات هیات مدیره و بازرسان پس از شمارش آرا و حصول اکثریت نسبی مدیران آرای مساوی داشته باشند چاره ای جز قرعه کشی بین آنان نیست.
با عنایت به آمره بودن مقررات ماده 88 " لایحه " ، درج اختیارات و امتیازاتی برای بعضی از سهام داران بدین شرح که مثلاَ همواره دارنده سهم الف عضو هیات مدیره و یا مدیر عامل خواهد بود غیرقانونی و قابل ابطال است. اما می توان معرفی کاندیداهای عضویت هیات مدیره را از امتیازات و اختیارات یک سهام دار خاص برشمرد تا سیستم رای گیری مندرج در ماده 88 " لایحه " اجرا شود.

• نحوه شمارش آرا

با توجه به بروز مسائل و اختلافات در زمان شمارش آرای انتخابات هیات مدیره و بازرسان توصیه می شود رای گیری حتماَ به صورت کتبی باشد و برگه های رای ریخته شده در صندوق با نظارت هیات رئیسه شمارش و امضا شود. صورت جلسه شمارش آرا نیز تنظیم و در آن آرای صحیح و باطله از هم تفکیک گردد.
بنابراین تعداد آرای کلیه کاندیداها به ترتیب از بالاترین تا کمترین رای ذکر و اعضای اصلی و علی البدل هیات مدیره مشخص می شوند. معمولاَ صورت جلسه شمارش آرا و برگه های رای برای پاسخ گویی به تشکیک و اعتراض سهام داران و نامزدها به مدت سه روز نزد هیات رئیسه محفوظ می ماند.
در صورت نیاز به هرگونه مشاوره می توانید با ما تماس حاصل فرمایید.
همواره آماده پاسخگویی به سوالات ثبتی شما عزیزان هستیم.

شرایط انتخاب اعضاء هیئت مدیره و مدیرعامل شرکت سهامی

لطفا رای دهید رای 1 رای 2 رای 3 رای 4 رای 5

• شرکت سهامی :
ماده یک لایحه اصلاح قسمتی از قانون تجارت، شرکت سهامی را چنین تعریف می کند :

شرکت سهامی، شرکتی است که سرمایه آن به سهام تقسیم شده و مسئولیت صاحبان سهام، محدود به مبلغ اسمی سهام آنها است.

- آنچه که در مورد مراحل ثبت شرکت سهامی خاص بهتر است بدانید-

• هیئت مدیره شرکت سهامی :
هیئت مدیره عبارت است ازاجتماع عده ای ازصاحبان سهام که برحسب مورد توسط مجمع عمومی مؤسس یا مجمع عمومی عادی برای مدت معینی به منظوراداره امور شرکت سهامی انتخاب وبا سپردن سهام تضمینی، انجام وظیفه می نمایند. وکلاً یا بعضاً، قابل عزل می باشند.
• عناصر تشکیل دهنده تعریف هیئت مدیره :
خصوصیات وعناصر تشکیل دهنده تعریفی که ازهیئت مدیره ذکر شد به قرار زیر می باشد :
۱. اعضای هیئت مدیره از بین صاحبان سهام انتخاب می شوند، نه خارج ازسهامداران.
۲. اعضای هیئت مدیره انتخابی هستند، نه انتصابی.
۳. اعضای هیئت مدیره برای مدت معینی انتخاب می شوند.
۴. اعضای هیئت مدیره با سپردن سهام وثیقه انجام وظیفه می نمایند.
۵. مأموریت اعضای هیئت مدیره اداره امورشرکت سهامی است.
۶. اعضای هیئت مدیره کلاً یا بعضاً قابل عزل هستند.
• شرایط انتخاب به عضویت هیئت مدیره :
برای اینکه سهامداری بتواند از سوی مجامع عمومی مؤسس یا عادی به عضویت هیئت مدیره شرکت سهامی انتخاب شود، باید حائز شرایط پیش بینی شده در قانون وخالی از موانع بیان شده درقانون باشد که به مواردی از این شرایط وموانع قانونی اشاره می شود :
اشخاص ذیل نمی توانند به مدیریت شرکت انتخاب شوند :
۱. محجورین و کسانی که حکم ورشکستگی آنها صادر شده باشد.
۲. کسانی که به علت ارتکاب جنایت و یا یکی از جرم های ذیل، به موجب حکم قطعی ازحقوق اجتماعی کلاً یا بعضاً محروم شده باشند، در مدت محرومیت‌.
سرقت، خیانت درامانت، کلاهبرداری،جرم های که به موجب قانون، درحکم خیانت درامانت، یا کلاهبرداری، شناخته شده است.اختلاس، تدلیس، تصرف غیرقانونی اموال عمومی.
دو_ به ودیعه گذاشتن سهام وثیقه به صندوق شرکت : ازجمله مواردی که در طرح اساسنامه شرکت سهامی پیش بینی خواهد شد، تعداد سهام تضمینی است که مدیران باید به صندوق بسپارند. مدیران باید تعداد سهامی را که اساسنامه شرکت تعیین کرده است، دارا باشد، این تعداد سهام نباید ازتعداد سهامی که به موجب اساسنامه جهت دادن رأی درمجامع عمومی لازم است کمتر باشد.
این سهام برای تضمین خساراتی است که ممکن است از تقصیرات مدیران، منفرداً یا مشترکاً، برشرکت وارد شود.
سه_ تحصیل مفاصا حساب (سند تصفیه حساب بدهی) :
تصویب ترازنامه وحساب سود و زیان هر دوره مالی شرکت به منزله مفاصا حساب مدیران برای همان دوره مالی می باشد و پس از تصویب ترازنامه وحساب سود و زیان دوره مالی که طی آن، مدت مدیران سپری یا به هرنحو دیگری از آنان محرومیت سمت شده است، سهام مورد وثیقه اینگونه مدیران، خود به خود از قید وثیقه آزاد خواهد شد.
بازرس یا بازرسان شرکت مکلفند هرگونه تخلفی ازمقررات قانونی و اساسنامه شرکت مورد سهام وثیقه مشاهده کنند، مراتب را به مجمع عمومی عادی گزارش نمایند.( ماده ۱۱۷ لایحه قانونی تجارت)
چهار_ لیاقت و توانایی دراداره امور شرکت : برای دستیابی مدیریت درشرکت سهامی بایستی سهامدار داوطلب، لیاقت و اطلاعات و دانش و توانایی لازم را برای اداره امور شرکت داشته باشد و مجمع عمومی مؤسس وعادی بایستی با احراز لیاقت و صلاحیت داوطلبان در اداره امور شرکت‌، نسبت به انتخاب آنها اقدام نمایند.
قبولی سمت مدیریت : قبولی سمت مدیریت که بایستی به صورت کتبی انجام گیرد. به دستورماده ۱۷ لایحه قانونی اصلاح قانون تجارت به خودی خود دلیل براین است که : مدیر با علم به تکالیف و مسئولیت های سمت خود، عهده دار آن گردیده است. بنابراین چنانچه مدیر منتخب از قبولی سمت خود داری نماید، استعفا کرده خواهد بود.
•عده اعضای هیئت مدیره و مدت مدیریت آنها :
عده اعضای هیئت مدیره درشرکت های سهامی عام نباید کمتر از پنج نفر باشد، ولی درشرکت های سهامی خاص، عده اعضای هیئت مدیره را اساسنامه تعیین می کند و برگرفته ازماده ۳ لایحه قانونی اصلاح قانون تجارت، می توان معتقد بود که عده مدیران درشرکت های سهامی خاص، حداقل سه نفر خواهد بود.
مدت مدیریت مدیران دراساسنامه معین می شود، لکن این مدت ازدو سال تجاوز نخواهد کرد. انتخاب مجدد مدیران بلامانع است.
اشخاص حقوقی را می توان به مدیریت شرکت انتخاب نمود. دراین صورت، شخص حقوقی همان مسئولیت های مدنی شخص حقیقی عضو هیئت مدیره را داشته وباید یک نفر را به نمایندگی دائمی خود، جهت انجام وظایف مدیریت معرفی نماید.
چنین نماینده ای شامل همان شرایط و تعهدات و مسئولیت های مدنی و جزایی عضو هیئت مدیره بوده، و ازجهت مدنی با شخص حقوقی که او را به نمایندگی تعیین نموده است، مسئولیت تضامنی خواهد داشت.
شخص حقوقی عضو هیئت مدیره می تواند نماینده خود را عزل کند به شرط آنکه درهمان موقع جانشین او را کتباً به شرکت معرفی نماید وگرنه غایب محسوب می شود.
از نظر انتخابات هیئت مدیره رئیسه داخلی هیئت مدیره، شخص حقیقی که به عنوان نماینده شخص حقوقی عضو هیئت مدیره معرفی شده است، درحکم عضو هیئت مدیره تلقی خواهد شد.
• مدیرعامل شرکت :
مدیرعامل شخص حقیقی است که از طرف هیئت مدیره شرکت سهامی، از بین اعضای هیئت مدیره یا خارج از آن تعیین حق الزحمه برای مدت معنیی انتخاب و درحدود اختیاراتی که توسط هیئت مدیره به او واگذار شده است، نماینده شرکت محسوب می شود ازطرف شرکت حق امضاء دارد.
در صورتی که مدیرعامل عضو هیئت مدیره باشد، دوره مدیریت او ازمدت عضویت اودرهیئت مدیره بیشتر نخواهد بود.
مدیرعامل شرکت نمی تواند درعین حال، رئیس هیئت مدیره همان شرکت باشد، مگر با تصویب سه چهارم آرای حاضر درمجمع عمومی.
• شرایط انتخاب مدیرعامل شرکت :
برای انتخاب شدن به مدیریت عامل شرکت تحصیل شرایط زیر ضرورت قانونی دارد :
یک _ داوطلب مدیریت عامل شرکت سهامی نباید از اشخاص نامبرده در ماده ۱۱۱ لایحه قانونی تجارت باشند، یعنی :
۱. محجورین و کسانی که حکم ورشکستگی آنها صادر شده است، نباشد.
۲. از کسانی که به علت ارتکاب جنایت یا یکی از جنحه های ذیل به موجب حکم قطعی از حقوق اجتماعی کلاً یا بعضاً محروم شده باشند، درمدت محرومیت نباشد :
سرقت، خیانت درامانت، کلاهبرداری، جرم های که به موجب قانون، درحکم خیانت درامانت یا کلاهبرداری شناخته شده است، اختلاس، تدلیس، تصرف غیرقانونی در اموال عمومی.
دو_ درعین حال مدیریت عامل بیش از یک شرکت را به عهده نداشته باشد.(ماده ۱۲۶ لایحه قانونی)
سه_ اگر مدیرعامل منتخب از سوی هیئت مدیره از بین اعضای هیئت مدیره انتخاب شده باشد، و بخواهد ریاست هیئت مدیره را هم به عهده داشته باشد، بایستی مراتب درمجمع عمومی عادی ( متشکله به طور فوق العاده ) مطرح شود. ( ماده ۱۲۴ لایحه قانونی)
چنین مدیرعاملی، درصورتی ریاست هیئت مدیره را هم به عهده خواهد داشت که سه چهارم آرای حاضر درمجمع عمومی، به این رأی داده باشند.( ماده ۱۲۶ لایحه قانونی)
درنتیجه مدیرعاملی که از خارج ازاعضای هیئت مدیره انتخاب شده باشد، نمی تواند درعین حال داوطلب ریاست هیئت مدیره باشد.
• وظایف و اختیارات مدیرعامل :
وظایف واختیارات مدیرعامل براساس لایحه قانونی تجارت و مقررات جاری به شرح آتی قابل تشریح است :
۱. نمایندگی شرکت و داشتن حق امضاء : مدیرعامل شرکت درحدود اختیاراتی که توسط هیئت مدیره به او سپرده شده است، نماینده شرکت محسوب می شود و از طرف شرکت حق امضاء دارد.
۲. مدیرعامل با واحدهای سازمانی شرکت از قبیل قسمت امورمالی یا واحد سفارشات خارجی، یا واحد فنی و غیره تلاش لازم به عمل خواهد آورد تا در اجرای برنامه های مصوب هیئت مدیره وقفه ای حاصل نشود.
۳. نظارت درتهیه و تسلیم به موقع اظهارنامه مالیاتی به حوزه مالیاتی مربوط.
۴‌. نظارت دررسانیدن به موقع صورت جلسات و مستندات لازم التحویل به مرجع ثبت شرکت ها و امور مربوط به نشر آگهی های شرکت.
۵. نظارت درتهیه و تسلیم به موقع صورت دارایی و قروض شرکت و ترازنامه وحساب سود و زیان و صورت عملکرد سال مالی قبل به هیئت مدیره تا مورد بررسی قرار داده و درصورت تصویب به بازرسان شرکت تحویل دهند. تا پس از تنظیم گزارش بازرسان، به موقع درمجمع عمومی عادی طرح شود.
۶. کسب اجازه قبلی از هیئت مدیره در انجام امور مهمه که نیاز آن ممکن است طرف مکاتبه خاصی با وزارتخانه ها و سازمان ها و مؤسسات وشرکت های دولتی یا بخش خصوصی قرار گیرد.
۷. نظارت درانجام وظایف اداری شرکت از قبیل امور دفتری و بایگانی، آمار و امور مالی، حسابداری، نقشه کشی و مهندسی، ساختمانی، حمل و نقل و کارپردازی و نظایر آنها.
۸. صدور احکام کارگزینی ( کارمندان و کارگران) شرکت بسته به مورد براساس مصوبات مجمع عمومی و هیئت مدیره شرکت، پس از تأمین اعتبار لازم مربوط از سوی قسمت امور مالی شرکت.
۹. صدور هر نوع کارت شناسایی به نام مدیران و کارکنان واحدهای شرکت به مباشرت و مسئولیت شخص مدیرعامل خواهد بود.
همچنین صدور ورقه ورودی به مجامع عمومی و نیز بررسی مقدماتی اسناد و اوراق وکالت یا قائم مقامی قانونی صاحبان سهام و مدارک نمایندگی اشخاص حقوقی.
۱۰. نظارت در انجام امور مربوط به روابط عمومی شرکت با مسئولیت پاسخگویی به مقامات ذیربط .

چگونگی انتخاب هيئت مدیره وشرح وظایف آن ؟!

رکن اداره کننده و به عبارت دیگر قوه مجریه شرکت های سهامی اعضای هیات مدیره آن هستند. سهام داران با انتخاب اعضای هیات مدیره و اعتماد به حسن عملکرد و درایت آنان سرمایه های خود را به شرکت می سپارند و آنان نیز با بهره گیری از هوش و خلاقیت خود پس از انقضای سال مالی سود مناسبی عاید شرکت و سهام داران می کنند.

نحوه انتخاب هیات مدیره

هیات مدیره شرکت های سهامی از میان صاحبان سهام انتخاب می شوند بنابراین در زمان برگزاری مجمع عمومی برای انتخاب مدیران، مدیر منتخب حداقل باید دارای یک سهم از سهام شرکت باشد و اگر طبق اساسنامه تعداد سهام وثیقه مدیران از یک سهم بیشتر باشد از تاریخ انتخاب یک ماه فرصت دارد تا نسبت به تکمیل آن اقدام نماید.

در مورد تعداد اعضای هیات مدیره در شرکت های سهامی خاص قانون ساکت است ولی در مورد شرکت های سهامی عام انتخاب حداقل پنج نفر را الزامی می داند.

پس از آنکه هيئت مديره شرکت سهامى انتخاب گرديدند، در اولين جلسه بايد يک نفر را از بين خود به‌عنوان رئيس و يک نفر را به‌عنوان نايب رئيس انتخاب نمايند و مدت رياست رئيس و نايب رئيس هيئت مديره دو سال مى‌باشد و در هر موقع که لازم باشد، هيئت مديره مى‌تواند آنها را از سمت‌هاى مزبور برکنار نمايد و در صورتى که به دلايلى رئيس هيئت مديره نتواند وظايف خود را به‌طور موقت انجام دهد، نايب رئيس وظايف او را انجام خواهد داد. علاوه بر رئيس و نايب رئيس، هيئت مديره مکلف است يک نفر را به‌عنوان مديرعامل انتخاب کند. در اين صورت بايد حدود وظايف و اختيارات و مدت زمانى که به اين سمت گمارده مى‌شود معين نموده و ميزان حقوق و يا حق‌الزحمه او را نيز تعيين نمايد.

به‌موجب قانون تجارت، مديرعامل شرکت نمى‌تواند رئيس هيئت مديره همان شرکت هم باشد. مع‌الوصف در صورتى‌که سه چهارم (ماده ۱۲۴ قانون تجارت) اعضائى که در مجمع عمومى حضور دارند با اين امر موافق باشند. مديرعامل مى‌تواند رئيس هيئت مديره هم باشد. اما به‌طور عرفى و در عمل مشاهده مى‌شود که در بسيارى از شرکت‌ها رئيس هيئت مديره، مديرعامل شرکت هم هست، بديهى است چنانچه عملکرد او برخلاف قوانين و مقررات و اساسنامه نباشد و کسى هم از اشخاص ذينفع مخالف اين موضوع نباشد، اشکالى نخواهد داشت. ضمناً مديرعامل ممکن است از اعضاء هيئت مديره باشد و عزل او به هر دليل و علتى از وظايف و اختيارات هيئت مديره شرکت مى‌باشد و پس از آن که مديرعامل انتخاب گرديد در حدود وظايفى که به‌وسيله هيئت مديره به او تفويض گرديده است نماينده شرکت محسوب مى‌شود و از طرفى شرکت حق امضاء اسناد و اوراق و مدارک مربوط به شرکت را دارد.

ضمناً توضيح اين نکته لازم است که مجمع عمومى عادى علاوه بر اعضاء اصلى هيئت مديره، تعدادى را به‌عنوان اعضاء على‌البدل برابر اساسنامه شرکت انتخاب مى‌نمايد تا در صورتى‌که به‌علت فوت يا استعفاء يا سلب صلاحيت و يا به هر علتى تعداد اعضاء اصلى کاهش يابد، اعضاء على‌البدل به‌عنوان اعضاء اصلى وظايف آنها را انجام دهند و هرگاه تعداد اعضاء على‌البدل کافى براى جانشينى اعضاء اصلى نباشد. مديران باقى‌مانده بايد بدون هيچ‌گونه تأخيرى از مجمع عمومى عادى دعوت نموده تا در مورد تکميل اعضاء هيئت مديره اقدام نمايند و هر گاه اعضاء هيئت مديره از دعوت مجمع عمومى خوددارى نمايد، اعضاء ذينفع مى‌توانند از بازرس يا بازرسان شرکت بخواهند تا اين موضوع را پيگيرى نمايند و بازرس يا بازرسان مکلف به انجام درخواست آنها مى‌باشند.

حدود اختيارات مديران شرکت
حدود اختيارات مديران شرکت درباره کليه امور مربوط به اداره شرکت و رسيدگى به امور عادى و جارى آن از قبيل خريد و فروش و اجاره محل، استخدام کارمندان جديد در صورت لزوم اقامه دعوي، دفاع از حقوق شرکت و امضاء نامه‌ها و مراسلات و اوراق تجارتى شرکت و ساير مسائل مربوط به آن به‌جز آنچه برابر اساسنامه از انجام آن نهى گرديده‌اند مى‌باشد. چرا که در حقيقت امين و وکيل شرکت مى‌باشند و هر اقدامى که انجام مى‌دهند بايد در جهت حفظ منافع و مصالح شرکاء يا صاحبان سهام باشد.

وظايفى که برابر قانون براى مديران شرکت تعيين گرديده است به قرار زير مى‌باشد:

۱. اعلام قبولى آن پس از انتخاب

۲. اعلام فهرست و صورت خلاصه‌اى از دارائى و قروض شرکت به بازرسان حداقل در هر شش ماه يک بار

۳. مديران شرکت بدون اجازه هيئت مديره نمى‌توانند در معاملاتى که با شرکت و يا به‌ حساب شرکت مى‌شود به‌طور مستقيم و غير مستقيم شريک و سهيم بشوند

۴. در صورتى‌که هيئت مديره به آنها اجازه داده باشد بايد بازرس شرکت را بلافاصله مطلع نمايند و گزارش آن را به اولين مجمع عمومى عادى صاحبان سهام بدهند

۵. در صورتى‌که معاملات مزبور بدون اجازه هيئت مديره شرکت صورت گرفته باشد باطل است

۶. مديرعامل و يا اعضاء هيئت مديره حق ندارند هيچ‌گونه وام يا اعتبارى از شرکت تحصيل نمايند

۷. کليه اعمال و اقدامات مديران عامل شرکت در مقابل اشخاص ثالث نافذ و معتبر است و به عذر عدم اجراء تشريفات مربوط به انتخاب آنها نمى‌توان آنها را غير معتبر دانست.

شرایط انتخاب هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

• از موسسه حقوقی (ثبت شرکت و ثبت برند)
• خرداد 22, 1400
• 23 دیدگاه
• مقاله های ثبتی

هر شرکت سهامی به وسیله ی تعدادی از اشخاص صاحب سهم (سهام دار) اداره می شود که هیئت مدیره نامیده می شود. در ادامه به شروط انتخاب هیئت مدیره خواهیم پرداخت همراه ما باشید.

محتوا پنهان

1 هیئت مدیره شرکت ها

2 شرایط انتخاب هیئت مدیره شرکت سهامی خاص

3 شرایط عضویت در هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

3.1 اشخاص غیر مشمول هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

3.2 تغییرات در هیئت مدیره شرکت سهامی خاص

3.2.1 موارد منع افراد برای مدیریت شرکت

3.3 مدارک مورد نیاز جهت صورتجلسه تغییر اعضای هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

3.3.1 نمونه صورتجلسه در خصوص کاهش/ افزایش تعداد اعضاء هیأت مدیره در شرکت های سهامی خاص

3.3.2 ثبت تغییرات در شرکت های سهامی

هیئت مدیره شرکت ها

به گردهمایی تعدادی از صاحبان سهام که به وسیله ی مجمع عمومی موسس یا عادی برای مدت معینی به منظور اداره امور شرکت برگزیده می شوند و برای مدت معین و مشخصی انجام وظیفه می کنند هیات مدیره گفته می شود.

با توجه به قانون برای شرکت های سهامی خاص، هیچ گونه محدودیتی وجود ندارد اما با این حال از آنجایی که هیئت مدیره یک شرکت سهامی خاص هم مانند یک شرکت سهامی عام باید یک نفر را به عنوان رئیس هیئت مدیره و یک نفر را به عنوان نایب رئیس هیئت مدیره انتخاب کند.

بنابراین با توجه به قانون هیئت مدیره شرکت های سهامی خاص هم باید حداقل 2 نفر عضو داشته باشد.

به وسیله مجمع عمومی عادی مدیران انتخاب خواهند شد . مجمع عمومی موسس اولین مدیران شرکت را انتخاب می نماید و زمانی شرکت تشکیل شده محسوب می گردد که مدیران و بازرسان انتخاب شده باشند و قبولی خود را اعلام کرده باشند.

شرایط انتخاب هیئت مدیره شرکت سهامی خاص

هر شرکتی در زمان تاسیس متشکل از افراد هم هدف و فعال می باشد که با تشکیل مجمعی با نام مجمع عمومی عادی و با انتخاب نماینده در این مجامع هرگونه جلسه ای که به شرکت و موضوع آن مربوط باشد را در آن انجام خواهند داد .

نمایندگان در مجمع عادی ثابت نبوده و به مدت حداکثر 2 سال انتخاب می شوند و در طی این مدت تمامی امورات شرکت را به صورت کامل زیر نظر داشته و امورات را انجام خواهند داد.

عزل هرکدام از مدیران از طریق هیئت مدیره انجام می شود. اعضای هیئت مدیره در شرکت های سهامی حداقل 5 نفر است .

شرایط عضویت در هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

برای آن که شخصی در هیات مدیره شرکت سهامی عضویت داشته باشد باید دارای اهلیت باشد هم چنین سهامدار شرکت علاوه بر این ، نباید جزء آن دسته از محرومیت ها و ممنوعیت هایی که قانون تعیین و مشخص کرده است باشد.

بیشتر بدانید ...

انواع شرکت

⭐ الف ) اهلیت

در لایحه 1347 برای احراز سمت مدیریت قانون گذار ما محدوده سنی خاصی را مشخص نکرده است ؛ با توجه به مورد ذکر شده ، مدیر می تواند هر سنی داشته باشد، تنها شرط مقبولیت این است که دارای اهلیت باشد.

⭐ ب) سهامدار بودن

در لایحه قانونی 1347 ، مدیریت شرکت سهامی وابسته به داشتن سهم در شرکت است. ( ماده 117 ) کلام این راه حل این است که مدیریت شرکت باید به کسی اعطا شود که منافع و سرمایه ای به صورت شخصی در شرکت داشته باشد.

قانون گذار در لایحه قانونی 1347 تشخیص اندازه سود مدیر در شرکت را به اساسنامه واگذار کرده است . با توجه به ماده 114 لایحه اخیر : ” مدیران باید دارنده ی تعداد سهامی باشند که اساسنامه شرکت معین و مشخص کرده است .

شرایط انتخاب هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

اشخاص غیر مشمول هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

بعضی از اشخاص نمی توانند به مدیریت شرکت سهامی منصوب شوند . این اشخاص در ماده 111 ل. ا. ق. ت این گونه دسته بندی شده اند :

افراد مفلس و ورشکسته و افرادی که حکم ورشکستگی آن ها صادر شده است.

افرادی که به دلیل مرتکب شدن به جرم یا یکی از جرم و جنایت های ذیل باتوجه به حکم قطعی از حقوق اجتماعی به صورت کلی یا بخشی محروم شده باشند در مدت محرومیت : سرقت ، خیانت در امانت ، کلاهبرداری ، جرم وجنایت هایی که به با توجه به قانون در حکم خیانت در امانت یا کلاهبرداری، جرم و جنایت هایی که به موجب قانون در حکم خیانت در امانت یا کلاهبرداری، اختلاس، فریب کاری، تصرف غیر قانونی در اموال عمومی می باشد.

اگر شخصی دارای سابقه های ذکر شده باشد و به مدیریت شرکت منصوب شود دادگاه شهرستان پس از رسیدگی به تقاضای هر ذی نفع حکم قطعی و لازم الاجرای برکناری مدیر را خواهد کرد. ( ماده 111 ل. ا. ق. ت )

اساسنامه مدت مدیریت برای مدیران را تعیین می کند و به هر حال نباید بیشتر از دو سال باشد اما انتخاب مجدد آن ها مشکلی ندارد. ( ماده 109 ل. ا. ق. ت )

تغییرات در هیئت مدیره شرکت سهامی خاص

تغییر در تعداد مدیران و مدت خدمت آن ها ( در محدوده قانون ) در سزاواری مجمع عمومی فوق العاده می باشدبه همین دلیل به منظور تغییرات در ترکیب اعضای هیات مدیره در شرکت سهامی خاص تمامی یا بیشتر سهامداران ، باید یک مجمع عادی به طور فوق العاده را تشکیل دهند.

بیشتر بدانید ...

نحوه ثبت الکترونیکی شرکت توسط متقاضی ثبت شرکتها

به منظور رسمیت یافتن مجمع عمومی فوق العاده حضور حداقل دارندگان بیش از نصف سهامی که حق رای دارند ، الزامی و ضروری می باشد. اگر در اولین جلسه این حد نصاب فراهم نشد ، در جلسه دوم با حضور دارندگان بیش از یک سوم سهامی که حق رای دارند رسمی خواهد بود .

چنانچه در جلسه دوم هم حد نصاب قانونی فراهم نگردد در این صورت موضوع انجام نشدنی می باشد و برخلاف مجمع عمومی موسس، که در این صورت جلسه سومی پیش بینی شده است .

در مورد مجمع عمومی عادی ، که در جلسه دوم با حضور هر تعداد از صاحبان سهام می توان تصمیم گیری نمود ، در مورد مجمع عمومی فوق العاده با تشکیل جلسه دوم و عدم تامین حد نصاب مشخص می شود که سهام داران شرکت تمایلی به طرح آن ندارند و موضوع به طور موقت به حال خود باقی می ماند.

در هر حال ، بعد از به حد نصاب رسیدن ، تصمیم گیری در مجمع ذکر شده ، همواره با اکثریت دو سوم آرای اعضای حاضر در جلسه رسمی ، معتبر و رسمی خواهد بود. شایان ذکر است در صورتی که جلسه با حضور اکثریت شرکاء/ سهامداران تشکیل شده باشد رعایت تشریفات دعوت باتوجه و بر اساس اساسنامه شرکت یا قانون تجارت با ارائه مستندات الزامی و ضروری می باشد. ( ارائه فهرست سهامداران حاضر در جلسه با امضاء سهامداران الزامی می باشد).

با توجه به مقررات ، هر گونه تغییر در اطلاعات اشخاص، تغییر در تعداد مدیران، تمدید مدت ماموریت هیئت مدیره و بازرسین و به طور کلی تغییراتی که به هر شیوه ای با اطلاعات اشخاص حقیقی و سرمایه آن ها مرتبط باشد نیازمند ثبت تغییرات و ارسال یک نسخه صورتجلسه به اداره ثبت شرکت های محل ثبت می باشد.

تمامی اقدامات پذیرش صورتجلسات ازطریق سامانه اینترنتی به آدرس http://irsherkat.ssaa.ir انجام می شود.

موارد منع افراد برای مدیریت شرکت

• کسانی که حکم ورشکستگی آن ها از قبل صادر شده است .
• کسانی مرتکب جرایمی چون : کلاهبرداری ، سرقت ،خیانت در امانت ، اختلاس شده باشند
• مواردی که در آن ها اموراتی مثل تصرف غیر قانونی اموال عمومی انجام شده باشد
• سلب صلاحیت افراد و یا فوت یکی از مدیران در شرکت
• اگر در یک شرکت یک یا چند نفر از مدیران شرکت فوت کنند و یا اقدام به استعفا کنند و یا به دلایل قانونی از آن ها سلب صلاحیت شود . بدین صورت تعداد اعضا در هیئت مدیره کاهش یابد . بر طبق اساسنامه شرکت نتوان اعضای علی البدل برای شرکت انتخاب کنند.

بیشتر بدانید ...

حقوق شرکتهای تجاری در ایران

مدارک مورد نیاز جهت صورتجلسه تغییر اعضای هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

1. مدارک هویتی اعضای هیات مدیره ارائه شود. ( کپی برابر اصل شده دفتر خانه اسناد رسمی )
2. تمامی مدارک ثبتی شرکت همراه با روزنامه های تاسیس و تغییرات شرکت ارائه شود.

نمونه صورتجلسه در خصوص کاهش/ افزایش تعداد اعضاء هیأت مدیره در شرکت های سهامی خاص

بسمه تعالی

مجمع عمومی فوق العاده شرکت………………………………………………….. سهامی خاص به شماره ثبت…………………….. و شناسه ملی …………………. مورخ …………………… ساعت…………………….. با حضور کلیه/اکثریت سهامداران در محل قانونی شرکت تشکیل گردید و تصمیمات ذیل اتخاذ گردید.

ابتداد در اجرای ماده 101 ق.ت

آقای/خانم…………………………………….. به سمت رئیس جلسه

آقای/خانم………………………………….. و …………………………………. به سمت نظار

آقای/خانم…………………………………… به سمت منشی جلسه انتخاب و رسمیت جلسه اعلام گردید. دستور جلسه کاهش/ افزایش تعداد مدیران و اصلاح ماده اساسنامه.

تعداد اعضاء هیأت مدیره به………………………….. نفرکاهش /افزایش یافت و ماده مربوطه اساسنامه اصلاح گردید.

به آقای/خانم………………………………….. احدی از شرکاء وکالت داده می شود تا ضمن مراجعه به اداره ثبت شرکتها نسبت به ثبت صورتجلسه و پرداخت هزینه های قانونی و امضاء ذیل دفاتر ثبت اقدام نماید.

ثبت تغییرات در شرکت های سهامی

در دنیای دیجیتال امروزی افراد به دنبال رفع نیازهای خود به صورت اینترنتی می باشند . انجام امورات ثبت و تغییرات در شرکتها در کرج و تهران و تمامی شهرهای کشور به صورت اینترنتی انجام پذیر می باشد .

بدین صورت که متقاضیان با مراجعه به سایت اداره ثبت و ارائه مدارک مورد نیاز امور ثبتی خود را گام به گام انجام خواهند داد.

برای انجام این امور بهتر است با مشاوران حقوقی ثبت نوول در تماس باشید تا مراحل ثبت و تغییرات شرکت شما بدون اندکی نقص و با حداقل زمان ممکن به سرانجام خواهد رساند .

موسسه ثبت نوول مفتخر است که در طول سال ها خدمات شایسته خود در انجام امور ثبتی و حقوقی پیشگام دیگر موسسات می باشد .

برای کسب اطلاع از تمامی مفاد و قوانین ثبت و تغییرات شرکت ها تنها کافی است با شماره تماس های موسسه تماس حاصل فرموده و از مزایای مشاوره رایگان کارشناسان ثبتی ما بهره مند شوید .

شرایط انتخاب اعضاء هیئت مدیره شرکت سهامی و نحوه تنظیم صورتجلسه ثبت آن

شرایط انتخاب اعضاء هیئت مدیره شرکت سهامی و نحوه تنظیم صورتجلسه ثبت آن

رای 1 رای 2 رای 3 رای 4 رای 5

هر شرکت برای اداره خود به تعدادی افراد فعال و خوشنام احتیاج دارد که از بین صاحبان سهام به وسیله مجمع عمومی عادی انتخاب می گردند و به نمایندگی از طرف شرکت کلیه امور آن را اداره می نمایند لیکن انتخاب آن ها دائمی نبوده و برای مدت محدودی انتخاب می شوند که معمولاَ از 2 سال تجاوز نمی کند و در آن مدت ناظر بر حسن جریان شرکت می باشند و یک نفر را به عنوان رئیس هیئت مدیره که به او مدیر عامل هم می گویند انتخاب می نمایند و مدت انتخاب او بیش از مدت عضویت وی نخواهد بود، عزل هر یک از رئیس یا معاونین او با تصمیم اکثریت اعضاء هیئت مدیره امکان پذیر بوده و پس از این جریان می توانند افراد دیگری را به جای آن ها تعیین و معرفی نمایند. و تعداد اعضای هیئت مدیره در شرکت های سهامی عام نباید از پنج نفر کمتر باشد .

• شرایطی که برای اعضاء هیئت مدیره پیش بینی گردیده است :

قانون برای انتخاب اعضای هیئت مدیره شرایطی معین نموده که مهم ترین آن ها به قرار ذیل می باشد :
1- هیئت مدیره یا هر یک از مدیران شرکت قابل عزل بوده و هر وقت مجمع عمومی بخواهد می تواند آن ها را عزل نماید.
2- هیات مدیره باید از میان شرکای شرکت انتخاب شود.
3- مدت انتخاب آن ها همان است که در اساسنامه قید شده است و حداکثر به مدت 2 سال می باشد لیکن در صورتیکه مجمع عمومی لازم بداند می تواند آن ها را برای 2 سال دیگر انتخاب نماید.
4- تعداد اعضای هیئت مدیره شرکت سهامی عام از 5 نفر نباید کمتر باشد ولی حداکثر تعداد آن ها تا 11 نفر نیز منعی ندارد اما در شرکت سهامی خاص عده آن ها از 3 نفر کمتر نخواهد بود.
5- اعضاء هیئت مدیره باید از افراد خوشنام و درستکار و فعال باشند تا بتوانند در پیشبرد اهداف شرکت موثر باشند.

• کسانی که نمی توانند به مدیریت شرکت انتخاب شوند :

برابر ماده 111 قانون تجارت اشخاص ذیل نمی توانند به مدیریت شرکت انتخاب شوند.
1- محجورین و کسانی که حکم ورشکستگی آن ها صادر شده است.
2- کسانی که به علت ارتکاب جنایت یا یکی از جنحه های ذیل به موجب حکم قطعی از حقوق اجتماعی کلاش یا بعضاَ محروم شده باشند در مدت محرومیت ، سرقت ، خیانت در امانت ، کلاهبرداری ، یا جنحه هایی که به موجب قانون در حکم خیانت یا کلاهبرداری شناخته شده است. اختلاس ، تدلیس، تصرف غیر قانونی در اموال عمومی

• فوت یا سلب صلاحیت مدیر یا مدیران

چنانچه یک یا چند نفر از مدیران فوت نموده و یا استعفاء نمایند و یا از آن ها سلب صلاحیت بشود و تعداد اعضاء هیئت مدیره از حداقل مقرر در قانون کمتر گردد، برابر اساسنامه اعضاء علی البدل جانشین آن ها خواهند شد و در صورتیکه اعضاء علی البدل انتخاب نشده و یا کافی برای عهده دار محل های خالی نباشند، مدیران باقی مانده از مجمع عمومی عادی شرکت دعوت خواهند نمود تا اعضاء هیئت مدیره را تکمیل نمایند و هر گاه هیئت مدیره حسب مورد از دعوت مجمع عمومی خودداری نماید. در این صورت هر ذینفع می تواند از بازرس یا بازرسان شرکت بخواهد که به دعوت مجمع عمومی عادی برای انتخاب مدیری که سمت او بلاتصدی مانده اقدام کند و بازرس یا بازرسان مکلف به انجام چنین درخواستی می باشند.

• اخذ تضمین و وثیقه از مدیران شرکت سهامی

مدیران شرکت سهامی باید دارای تعداد سهامی که در اساسنامه مقرر گردیده است باشند و تعداد این سهام نباید از سهامی که برابر اساسنامه برای رای در مجامع عمومی لازم است کمتر باشد.
به علاوه ممکن است این سهام جهت تضمین و جبران خسارتی که از عملکرد مدیر یا مدیران به طور انفرادی و یا مشترکاَ به شرکت وارد شود اخذ گردد و سهام مزبور بانام بوده و قابل نقل و انتقال نیست و تا هنگامی که مدیری مفاصاحساب دوره مدیریت خود را از شرکت دریافت نکرده باشد در صندوق شرکت به عنوان وثیقه باقی خواهد ماند. و گاه مدیری در هنگام انتخاب دارای تعداد سهام لازم نباشد و در ظرف مدت یک ماه هم نتواند سهم مورد بحث را به صندوق شرکت بسپارد حق شرکت و عضویت ندارد و در صورتی که انتخاب شده باشد باید استعفاء نماید.

• نکات مهم در نحوه ی تنظیم صورتجلسات هیات مدیره

1- جلسات هیات مدیره با حضور بیش از نصف اعضای هیات مدیره رسمیت دارد .
2- تصمیمات آن ها نیز با اکثریت آرا حاضرین در جلسه اتخاذ می گردد مگر اینکه در اساسنامه اکثریت بیشتری مقرر شده باشد.
3- برای هر یک از جلسات هیات مدیره باید صورتجلسه ای تنظیم و لااقل به امضای اکثریت مدیران حاضر در جلسه برسد. ( ماده 123 ق. ت )
4- در صورت جلسات هیات مدیره نام مدیران حاضر و غایب قید می شود و خلاصه ای از مذاکرات و تصمیمات نیز با قید تاریخ منعکس می گردد.

5- ترتیب دعوت و تشکیل جلسات هیات مدیره را اساسنامه تعیین می کند.ولی در هرحال یک سوم اعضای هیات مدیره می توانند چنانچه ظرف یک ماه از جلسه قبلی هیات مدیره تشکیل نشده باشد راساَ از اعضاء برای تشکیل جلسه دعوت بعمل آور آورند.
6- چنانچه هر یک از مدیران با تمام یا بعضی از تصمیمات مندرج در صورتجلسه مخالف باشد نظر او باید در صورتجلسه قید شود.
از انتخابتان متشکریم.
جهت تنظیم صورت جلسه رایگان می توانید از خدمات تنظیم صورتجلسه به صورت کاملاَ رایگان در وب سایت فکر برتر بهره بگیرید.
سامانه هوشمند تنظیم صورتجلسات منطبق بر قانون تجارت و آخرین بخشنامه ها ی اداره کل ثبت شرکتهای کشور تولید و راه اندازی شده است تا ابزاری کارآمد و راه گشا برای وکلا ، حقوقدانان ، موسسات حقوقی ، کارشناسان و سایر شرکتها و موسسات باشد .

سهام یا گزینش و تعیین سمت اعضا هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

به شرکتی که همه سرمایه آن توسط موسسان فراهم می شود شرکت سهامی خاص گفته می شود.مجمع عمومی، در شرکت سهامی خاص وجود ندارد و تعداد شرکا در شرکت سهامی خاص کمتر از شرکت سهامی عام می باشد.در شرکت سهامی خاص صدور ابلاغیه پذیره نویسی وجود ندارد و در ابتدا باید 35درصد از سرمایه در حساب مخصوصی سپرده گردد.

سهام یا گزینش و تعیین سمت اعضا هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص

ورود و خروج اعضای هیئت مدیره در شرکت های سهامی بر اساس ضوابط قانون تجارت و اساسنامه هر شرکت انجام می شود، علی الاصول در شرکتهای سهامی خاص ورود به هیئت مدیره با پس از اتمام مدت تصدی اعضا هیئت مدیره 0 2 سال ) ، استعفا یکی از اعضا یا کلیه اعضا هیئت مدیره ، تصمیم مجمع عمومی عادی بطور فوق العاده برای انتصاب اعضای جدید در هیئت مدیره انجام می پذیرد. که پس از طی روند مربوطه ، در روزنامه رسمی کشور آگهی می گردد . وظیفه هیئت مدیره شرکت اداره امور جاری آن شرکت است.

در صورت تشکیل مجمع با حضور اکثریت سهامداران وبا رعایت موازین دعوت از مجمع تصمیم گیری طبق اساسنامه شرکت و مفاد متمم اصلاحی قانون تجارت در این مورد الزامی است.

پس از برگزاری مجمع با حضور اکثریت سهامداران می بایست اصل روزنامه حاوی آگهی دعوت از مجمع بهمراه صورتجلسه به اداره پست تحویل گردد.
همچنین باید نام سهامداران حاضر در مجمع و تعداد سهام هر یک فهرست وار نوشته شده و به امضاء آنها برسد و با تصدیق هیات رئیسه مجمع بهمراه صورتجلسه تحویل اداره پست شود.

نحوه انتخاب مدیران در شرکت سهامی خاص

هیئت مدیره در شرکت سهامی خاص از بین سهامداران انتخاب گردیده و براساس قوانین مصوب نمی توان مدیران شرکتهای سهامی را از خارج از صاحبان سهام انتخاب نمود. مدیران شرکت های سهامی كلا یا بعضا" قابل عزل می باشند.

تعریف مدیر

مدیران افراد شایسته ای هستند که به تشخیص موسسین شرکت برای مدت معینی انتخاب شده و اختیار اداره امورشركت را دارند. در قانون تجارت اینگونه تصریح شده است که اداره شركت سهامی به عهده یك یا چند نماینده می باشد كه از میان اعضا به سمت مدیریت برگزیده می شوند درقوانین به هیئت مدیره در شرکتهای سهامی اشاره نشده است ولی عملا هیئت مدیره اداره امور شركت را به انجام می رساند. هم چنین حداقل تعداد اعضای هیئت مدیره در شركت های سهامی عام نباید كمتر از پنج نفر باشد اما بر روی این مورد درباره شرکتهای سهامی خاص تاکیدی وجود ندارد تعداد سهامداران در شركت های سهامی خاص حداقل سه نفر می باشد.
بر اساس مفاد قانونی شركت سهامی بوسیله هیئت مدیره قابل عزلی که كه از بین سهامداران می باشند یا وكلای آنها اداره می گردد می توان اینگونه نتیجه گرفت : .
• افرادی را می توان به عنوان اعضای هیئت مدیره انتخاب نمود كه سهامدار شركت باشند به عبارت دیگر عضو هیئت مدیره نمی تواند خارج از صاحبان سهام باشد.
• اعضای هیئت مدیره را در هر زمان با رای مجمع عمومی می توان برکنار ساخت البته مقام برکنارکننده اعضای هیئت مدیره در قوانین ذکر نشده ،اما علی القاعده صاحبان سهام یا اعضای شرکت عهده دار این امر می باشند. از آنجایی که مجمع عمومی شركت متشکل از سهامداران می باشد بنابراین مجمع عمومی شركت صلاحیت برکناری تمام یا برخی از اعضای هیئت مدیره را دارد. در حقیقت رابطه مجمع عمومی با هیئت مدیره رابطه وكیل و موكل است به همین علت مجمع عمومی كه از اجتماع صاحبان سهام به وجود می آید اختیار دارد با رعایت مقررات و تشریفات مندرج در قانون تمام یا بعضی از اعضای هیئت مدیره را در هر زمان از سمت خود برکنار نماید.

1. در صورتی که عضو یا اعضای هیئت مدیره توسط مجمع عمومی برکنار شوند نمی توانند ادعای ضررو زیان نمایند. مگر اینکه با توجه به قواعد عام برکناری ایشان سبب مسئولیت مدنی مرجع عزل کننده باشد. طبق قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران هیچ كس حق ندارد با عمل حق خویش سبب اضرار به غیر یا تجاوز به منافع عموم گردد. این قانون به مدیربرکنار شده اجازه می دهد خسارت خود را با مراجعه به شعب دادگستری مطالبه كند.

2.اعضای هیئت مدیره شركت های سهامی به دلیل اینکه خود موسس شرکت می باشند رابطه آنها باشرکت رابطه استخدامی نبوده و شامل قوانین کار نمی گردند. فلذا در صورتی که عزل شده یا استعفا دهند و به طور كلی رابطه مدیریتی آنها با شركت قطع گردد ، مراجع پیش بینی شده در قانون كار واجد شرایط رسیدگی به شكایت ایشان نیستند و همانطور كه ذکر شد ، این افراد اگر مدعی ورود خساراتی به خود باشند باید به از دادگاهای دادگستری طلب خسارت نمایند.

همانطور که مطرح شد مرجع برکناری اعضای هیئت مدیره مجمع عمومی می باشد. ولی اشكال دراین است كه در مجمع عمومی اموری به بحث و رای گذاشته می شود که در دستورجلسه طرح شده باشد ، و مدیران شركت های سهامی حاضر به درج این موضوع در دستور جلسه شركت نمی شوند. . برای حل این مسئله سهامداران می توانند از دو روش استفاده نمایند اول آنكه در صورت عدم رضایت صاحبان سهام از عملکرد هیئت مدیره می توانند در مجمع عمومی ترازنامه و حساب سود و زیان شركت را به تصویب نرسانند این موضوع به عنوان رای عدم اعتماد نسبت به مدیران تلقی شده و با ایجاد اختلال در امور شرکت مدیران را وادار به استعفا خواهد کرد. روش دوم این است که یك پنجم از صاحبان سهام از مجمع عمومی بابت عزل مدیران دعوت به عمل آورند و پس از تشکیل مجمع صاحبان سهام می توانند مدیر را برکنار نمایند حتی اگر برکناری او دردستور جلسه نباشد.
لازم به ذكر است که كه در شرایطی که عضو هیئت مدیره شركت از كاركنان شركت باشد برکناری او لطمه ای به رابطه استخدامی او با شركت وارد نمی آورد و او هم چنان می تواند درشركت به كار خود به عنوان سهامدار ادامه دهد و تنها از سمت مدیریت کنار گذاشته خواهد شد و می تواند سهامدار شرکت نیز باشد.
3.سمت مدیر در هیئت مدیره شركت سهامی به شکل مباشرت و پیشکاری بوده و قابل انتقال نمی باشد. از این رو مدیران نمی توانند سمت خود را به دیگران انتقال دهند. چون اداره شركت در حیطه وظایف مدیران است نه حق آنها و بنابراین وظیفه مذكور قابل واگذاری نیست.
واگذاری سمت مدیریت از سوی هئیت مدیره تنها برای مدیر عامل امکانپذیر است. هیئت مدیره مكلف است حداقل یك شخص حقیقی را برای سمت مدیرعاملی شركت انتخاب کند.. براساس قوانین مصوب مدیران شركت توسط مجمع عمومی موسسین و مجمع عمومی عادی تعیین می شوند..

واضح است كه فقط اولین مدیران شركت توسط مجمع عمومی موسسین انتخاب می شوند. که تشکیل آن برای شركت های سهامی خاص الزامی نمی باشد و این نوع شرکت در تشكیل مجمع عمومی موسسین یا عدم آن دارای اختیار عمل می باشد. طبق روال مرسوم به هنگام تاسیس شركت های سهامی خاص اولین مدیران شرکت طی صورتجلسه ای انتخاب شده و این صورتجلسه توسط كلیه سهامداران به امضا می رسد. .در حقیقت سهامدارن با امضاء صورتجلسه مذکور مدیران انتصابی را تایید می نمایند و سپس صورتجلسه به همراه سایر مدارك لازم و اظهارنامه برای ثبت وتشكیل شركت به اداره ثبت شرکتها ارسال می گردد.

در مورد تشکیل مجمع موسسین برای انتخاب مدیران پیش بینی های قانونی بدین شرح است که: برای تشکیل این مجمع حضور عده ای از پذیره نویسان كه حداقل نصف سرمایه شركت را تعهد نموده باشند ، الزامی است. پس از آن مجمع موسسین جهت تشکیل مجمع عمومی می تواند تا دو نوبت از مجمع دعوت به عمل آورد ، که این مجمع با حضور صاحبین یك سوم سرمایه شرکت رسمیت می یابد و اتخاذ تصمیمات نیز با رای حداکثری دو سوم امکانپذیر خواهد بود.

در طول فعالیت شركت هیئت مدیره های بعدی توسط مجمع عمومی عادی انتخاب می گردندقوانین مربوطه اینگونه تصریح دارند که:«در مجمع عمومی عادی با اكثریت نصف بعلاوه یك آرا برای تصمیم گیری لازم است مگر در مورد انتخاب مدیران و بازرسان كه اكثریت نسبی كافی است درمورد انتخاب مدیران تعداد آرای هر رای دهنده درعدد مدیرانی كه باید انتخاب شوند ضرب می شود و حق رای دهنده برابر حاصل ضرب مذكور خواهد بود رای دهنده می تواند آرای خود را به یك نفر بدهد یا آن را بین چند نفری كه مایل باشد تقسیم كند. اساسنامه شركت نمی تواند خلاف این ترتیب را پیش بینی کند.»

در مجمع عمومی موسسین ومجمع عمومی عادی علاوه بر انتخاب اعضای اصلی هیئت مدیره معمولا چند نفر نیز به عنوان اعضای علی البدل (جایگزین) هیئت مدیره در نظر گرفته می شوند تا در صورتی كه بر اثر فوت یا استعفا یا سلب شرایط از یك یا چند نفر از مدیران تعداد آنها از حداقل قانونی كمتر شود اعضای علی البدل به ترتیب مقرر در اساسنامه یا به ترتیب مقرر توسط مجمع عمومی جایگزین آنان شوند. همچنین اعضای علی البدل در صورت عدم حضور موقت اعضای هیئت مدیره به مدت کمتر از دوسال در اساسنامه مشخص می شوند.انتخاب مجدد مدیران بلااشکال است.

در صورت عدم ذكر مدت تصدی مدیران در اساسنامه مجمع عمومی عادی می تواند این کار را انجام دهد. لیكن مدت تصدی سمت مدیریت در شرکتهای سهامی محدود به دوسال می باشد. در صورتی كه مدت مزبور در اساسنامه قید شده با شد با تغییر اساسنامه پس از تصویب مجمع عمومی می توان این مدت را به دو سال کاهش داد. این مجمع می تواند هر زمان مطابق مقررات مندرج در اساسنامه تشكیل جلسه داده و به ماموریت مدیران خاتمه دهد و اعضای دیگری را حداكثر تا دو سال جایگزین آنان بنماید.

اشخاصی حقوقی می توانند به سمت مدیریت شركت انتخاب شوند و دارای همان مسئولیت های مدنی شخص حقیقی عضو هیئت مدیره می باشند اما می بایست یك نفر به نمایندگی از سوی شخص حقوقی انجام وظایف مدیریت را به صورت دائمی برعهده بگیرد . مشمول همان شرایط و تعهدات و مسئولیت های مدنی و جزایی عضو هیئت مدیره شامل حال این نماینده نیز گردیده و از جهت مدنی با شخص حقوقی كه او را به نمایندگی تعیین نموده است مسئولیت تضامنی خواهد داشت. شخص حقوقی که عضو هیئت مدیره شرکت سهامی خاص است می تواند در هر زمان نماینده خود رابرکنار کند مشروط بر آنكه درهمان موقع كتبا جایگزین وی رابه شركت معرفی نماید و گرنه غایب محسوب می شود..

با توجه به اینکه نماینده شخص حقوقی وكیل او می باشد و در رکن مدیریت شرکت یعنی یکی از ارکان مهم شرکت می باشد ،بنابراین باید در برابر اجرای دستورات موکل خود مسئولیت شخصی داشته باشد، اما قانونگذار پیش بینی نكرده است كه در صورت بروز اختلاف نظر میان شخص حقوقی و نماینده او و ابراز این اختلاف در هیئت مدیره ،مدیر نماینده مسئول خواهد بود یا خیر؟ به نظر می رسد با رعایت مقررات عام در رابطه با اصول وكالت در صورتی كه نماینده صرفا دستور شخص حقوقی را اجرا کرده باشد پس از پرداخت خسارت ناشی از عمل خود به هیئت مدیره حق دارد به شخص حقوقی مراجعه كند.

مسئله دیگری كه در قانون مقرر نشده است مرجع انتخاب نماینده شخص حقوقی برای عضویت درهیئت مدیره شركت است. اگر اشخاص حقوقی بخواهند عضو هیئت مدیره مکان دیگری جز محل تصدی خود شوند بالاترین مقام ( وزیر در وزارتخانه) تعیین نماینده را بر عهده دارد، لکن اگر شرکتی بخواهد عضو هیات مدیره شرکت دیگر گردد، این مسئله پیش می آید كه انتخاب نماینده شخص حقوقی با هیئت مدیره است یا با مجمع عمومی آن. اینطور به نظر می رسد که هیئت مدیره كه عهده دار اداره شرکت است حق انتخاب نماینده برای عضویت در هیئت مدیره شركت دیگر را دارد مع هذا با توجه به عدم منع قانونی هیئت مدیره می تواند اختیار تعیین نماینده را به مدیرعامل بسپارد مدت ماموریت نماینده شخص حقوقی با اتمام مدت ماموریت آن شخص یا اتمام مدت ماموریت هیئت مدیره ای که نماینده در آن مشغول به کار است ، به اتمام می رسد.

نكته قابل ذكر اینكه در صورتی كه شخص حقوقی عضو هیئت مدیره باشد به نماینده او سهمی از شرکت تعلق نمی گیرد.

در انتها خاطر نشان می شویم که در صورت روبرو شدن با هر سوال و مسئله ای می توانید با ثبت آراکس تماس بگیرید،مشاوران و کارشناسان ما آماده ارائه خدمات به متقاضیان ثبت شرکت در کرج و ثبت برند در کرج می باشند.